پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٦ - نگاهى به پيشينه و پرونده گروهك مجاهدين خلق در عراق
نگاهى به پيشينه و پرونده گروهك مجاهدين خلق در عراق
گزارشگر: اسماعيل عليخانى
انتشار اين خبر كه شوراى حكومتى عراق قصد دارد، منافقين را از اين كشور اخراج كند، رويدادى بود كه از همان ابتدا پيشبينى مىشد كه به عنوان واقعهاى مهم، در صدر اخبار مربوط به ايران قرار بگيرد.
شوراى حكومتى عراق، روز سهشنبه هجدهم آذرماه گذشته، رسما اعلام كرد كه حدود ٥ هزار عضو سازمان مجاهدين خلق (منافقين) را كه در اين كشور مستقر هستند تا پايان سال ميلادى (به فاصله حدود يك ماه پس از اعلام خبر) از عراق اخراج خواهد كرد.
اين شورا در بيانيهاى كه در آن تاريخ صادر كرد، رسما اعلام نمود كه گذشته سياه اين گروه، موجب اتخاذ چنين تصميمى شده است و افراد و نهادهاى عراقى مىتوانند در ارتباط با جنايات اين گروه، شكايت و درخواست غرامت كنند و غرامت آنها از پولهايى كه اين سازمان در داخل و خارج عراق دارد، پرداختخواهد شد.
شوراى حكومتى عراق، همچنين از تصميم خود براى ضبط سلاحها و پولهاى منافقين سخن گفت و از واريز اين پولها، به صندوق خسارت قربانيان رژيم فاشيستسابق عراق خبر داد.
طى سالهاى حكومت صدام بر عراق، رژيم بعثى با توجه به خصومت منافقين نسبتبه ايران، از آنان براى پيگيرى اهداف خود عليه ايران استفاده مىكرد. طبيعى بود كه تبديل اين گروه به يك تشكيلات مزدور صدام، مىتوانست كاربردهايى براى آن در داخل عراق تعريف كند; به اين ترتيب، گروهك منافقين به اهرمى براى فشار بر ملت عراق تبديل شد.
در طى اين سالها، پنج هزار عضو سازمان منافقين، در اردوگاه «اشرف» به عنوان اصلىترين پايگاه آنان در استان «دياله» در شمال عراق مستقر بودند.
همكارى اين گروه با رژيم بعثى و مشاركت آنان در اقدامات امنيتى و ضد مردمى، حسى ناخوشايند را در ميان ملت عراق ايجاد كرده است كه جز با پيگرد و محاكمه اعضاى اين گروه، فرو نخواهد نشست. در همين راستا، عبدالعزيز حكيم از رسيدگى به جرائم منافقين در دادگاه ويژه رسيدگى به جرايم ضد بشرى عراق سخن به ميان آورد.
بسترها و خاستگاههاى اجتماعى اين رويكرد در شوراى حكومتى عراق را نيز مىتوان در تحركات اجتماعى مردم عراق، طى هفتههاى گذشته، رديابى كرد; در يك مورد هزاران نفر از عشاير كربلا، با برگزارى تظاهرات گسترده، از تصميم شوراى حكومتى عراق حمايت كردند. آنان در حالى كه در مقابل هتل اقامتخبرنگاران خارجى در بغداد تجمع كرده بودند، با حمل پلاكاردهايى تحت عنوان «صلح آرى، تروريسم نه» اعلام كردند، اعضاى سازمان مجاهدين خلق، در سركوب انتفاضههاى ملى شمال و جنوب عراق به صدام كمك كردهاند و دستان اعضاى اين سازمان، به خون مردم عراق آغشته است. نمايندگان گروههاى مردمى در استان دياله، يعنى همان منطقهاى كه محل تمركز نيروهاى منافقين بود هم، طى هفتههاى گذشته، خواستار پاكسازى عراق از اعضاى منافقين شدند.
نظير چنين موضعگيرىهايى هفتههاى اخير بارها و بارها از زبان مقامات كشورى و نيروهاى مردمى عراق شنيده شده است. اما آنچه كه جامعه عراق را در لايههاى مختلف، به اصرار بر اخراج اين گروه از عراق وادار مىكند، تنها به جنايات اعضاى آن در عراق برنمىگردد، بلكه پيش از آن بايد به وجهه بينالمللى اين گروه، در خارج از عراق نيز نيمنگاهى انداخت. در ليستسياهى كه هر از چند گاهى، اروپا وامريكا به طور جداگانه تهيه و ارائه مىكنند، طى سالهاى اخير بارها نام گروهك منافقين به چشم خورده است . در واقع كشورهاى اروپايى و امريكا كه روزگارى جز حاميان اصلى و پناهدهنده منافقين محسوب مىشدند، از ماههاى پيش، نام اين گروه را در كنار بسيارى ديگر از گروههاى تروريستى دنيا قرار دادند. اين مسئله از يك طرف، نشاندهنده قابل دفاع نبودن گروهك منافقين از منظر اروپا و امريكا است و از سوى ديگر، حاوى اين پيام مهم است كه دنيا بايد نوع جهتگيرى خود در قبال اين گروه را مورد تجديد نظر قرار دهد.
در واقع آنچه كه از آن تحت عنوان عزم جامعه عراق براى راندن منافقين بار مىكنيم، بخشى از يك حركت جهانى است; به گونهاى كه گفته مىشود، مقامات امريكايى، راسا براى تصميمگيرى در مورد سرنوشت منافقين با مسئول حكومتى عراق مذاكره داشتهاند.
سخنگوى وزارت امور خارجه امريكا، به موازات اعلام تصميم شوراى حكومتى عراق براى اخراج منافقين از اين كشور، اعلام كرده است: با توجه به اين كه امريكا اين گروه را تروريستى مىداند، نيروهاى امريكايى سرگرم بازجويى از آنها هستند.
بوچر همچنين گفتوگوهاى دولت امريكا با شوراى حكومتى عراق را مورد تاييد قرار داده است، اما در مورد اين مسئله كه سرنوشت منافقين چه خواهد شد و آيا در اختيار ايران قرار خواهند گرفتيا خير، سخنى به ميان نياورد.
در واقع مىتوان گفت، اينكه عراق، ديگر پايگاه امن منافقين نخواهد بود، امرى پذيرفته شده است. اما اينكه عاقبت اعضاى اين گروه چگونه خواهد بود، هنوز به درستى مشخص نيست.
جمهورى اسلامى طى روزها و هفتههاى اخير اعلام كرده است كه آمادگى تحويل گرفتن منافقين را دارد; نخستين بار حميد رضا آصفى سخنگوى وزارت امورخارجه ايران اعلام كرد: افرادى كه در عراق هستند، از يك جنس نيستند. اكثريت آنها، فريب خورده و نادم هستند. ايران علاقهمند است كه اين افراد به آغوش خانواده هايشان بازگردند و جاى هيچ نگرانى وجود ندارد. وى در عين حال تاكيد كرد: عده ديگرى كه شايد زياد نباشند، دستشان به جناياتى آلوده شده و طبيعى است كه بايد محاكمه شده و به سزاى اعمال خود برسند.
نظير همين موضعگيرى را سيد محمد خاتمى رئيس جمهورى، در تاريخ اول دى ماه سال جارى ابراز داشت. وى گفت: اكثر قريب به اتفاق منافقين دستشان به جنايت آلوده نيست; آنها فرزندان ما هستند و ما بايد با آنها با رافت و رحمتبرخورد كنيم و مورد عنايت قرار بگيرند. اگر كسى جرمى مرتكب شده است، بايد به صورت عادلانه محاكمه شود و ما بيش از اين چيزى نمىخواهيم.
مسئولين كشور ما، همچنين تاكيد كردهاند كه هيچ كشورى در جهان، حق ندارد به منافقين پناه بدهد. اين تاكيد دقيقا در راستاى موضعگيرىهاى غالب كشورهاى اروپايى نيز هست; به عنوان نمونه «رايز ليندرتان» ، سخنگوى وزارت كشور آلمان اوائل دى ماه سال جارى خاطرنشان كرد كه كشورش، مطمئنا اعضاى مجاهدين خلق را در خاك خود جاى نخواهد داد. نظير اين موضعگيرى را مىتوان از سوى بسيارى ديگر از كشورهاى اروپايى سراغ گرفت. با اين وجود، از آنجا كه گروهك منافقين، پيوسته مىتواند به عنوان يك اهرم فشار بر ضد منافع جمهورى اسلامى ايران باشند، اين احتمال وجود دارد كه مخالفين ايران به نوعى در صدد جذب و استفاده از اين گروه برآيند.
در آخرين مورد، دولت اسرائيل، آمادگى خود را براى پذيرش اعضاى گروهك منافقين اعلام كرده است. هفته نامه عربى زبان «المحرر العربى» ، در اين رابطه نوشت: اسرائيل به واشنگتن، پيشنهاد استقبال از مجاهدين خلق ايران و استقرار آنها در منطقه الخليل و جولان براى رويارويى با حزب الله لبنان و ارتش سوريه را داده است.
اين درخواست اسرائيل به موازات آن مطرح مىشود كه سازمان اطلاعات مركزى امريكا (سيا) اعلام كرده است، همچنان بايد از منافقين برضد ايران استفاده كرد.
براساس برخى جهتگيرىها در مراكز تصميمگيرى دولت امريكا، مادامى كه اختلافات جدى ميان امريكا و ايران وجود دارد، دولت امريكا نبايد از ابزارى به نام گروهك منافقين صرف نظر كند.
به اين ترتيب، گرچه به صورت ظاهرى موجى از مخالفتها با گروهك تروريستى مجاهدين خلق در نقاط مختلف جهان به راه افتاده است، اما اينكه سرنوشت اعضاى اين گروهك در كدام نقطه از دنيا و چگونه رقم خواهد خورد، با نوع مناسباتى كه ميان ايران و قدرتهاى نظامى مستقر در عراق در هفتهها و ماههاى آينده تعريف مىشود، رابطه مستقيم دارد.